Cornelis Brisé
Cornelis Brisé (Haarlem, ca. 1622 - Amsterdam, ca. 1670), ook wel gegeven als Briese, Brisée, Brizé, Briezé of Brizée, was een Nederlandse kunstschilder en tekenaar.
Also recorded as Cornelis Brizé · Cornelis Brise · Cornelis Brize · Cornelis Brizee
Cornelis Brisé
- Born
- 1622 · Haarlem.
- Died
- 1670 · Amsterdam.
- Nationality
- Dutch Republic
- Occupation
- painter
- Fields
- still life
- Movements
- Baroque
- Known for
- Vanitas still life · Documents on a wall
- Languages
- Dutch
In this article
Schilderij voor het Stadhuis
Hij schilderde onder meer stillevens en portretten.
The recorded working language is Dutch. The field of work recorded is still life. Subjects and genres recorded for the work are portrait. Places of work recorded in the authority are Rome, Amsterdam and Paris. Works named in the authority record are Vanitas still life and Documents on a wall. Work by Cornelis Brisé is recorded in the collections of Amsterdam Museum, Rijksmuseum, Stedelijk Museum Amsterdam and Suermondt-Ludwig-Museum.
Het schilderij dat in de Thesaurie Ordinaris van het Stadhuis op de Dam hing
Vanaf 1655 kreeg hij een aantal opdrachten van de stad Amsterdam, waaronder een stilleven uit 1656 in trompe-l'oeil-stijl, dat in het Stadhuis op de Dam hing. Het ongebruikelijke stuk is een van de schilderijen waarmee het nieuwe stadhuis werd versierd. Het was het enige van deze schilderijen dat niet een historisch, mythologisch of bijbels tafereel afbeeldde.
Het schilderij hing in de Thesaurie Ordinaris, het kantoor van de beheerders van de stadsfinanciën. Op het schilderij zien we een houten wand met acht knoppen. Aan elke knop hangt een lias, een samengebonden bundel beschreven papier. Op sommige paperassen zijn plattegronden getekend, aan andere hangen zegels. Onderaan, op een onzichtbare bodem, liggen onder meer zakken geld en twee tekeningen.
Joost van den Vondel dichtte een bijschrift voor dit schilderij:
• Men riep, de Drukkonst en de Schrijfkonst zal verwildren
• Nu Holland ons verbied 't gebruik van Fransch papier.
• Ontsla u van dees zorg, sprak Amstels Trezorier
• Brizé bestelt papier, als hij zich zet tot schild'ren.
• Bezie dat Tafereel; wat ziet gij daar omhoog?
• Papieren, bul en brief: of schijn bedriegt ons oog.
Het schilderij werd in 1906 overgebracht naar het Stedelijk Museum.
Ander werk
Voor de intocht van Louise Henriëtte van Nassau in Amsterdam in 1659 ontwierp hij praalwagens. Zijn laatste uitbetaling door de stad was op 27 mei 1664 voor het verschilderen van een schild in de raadskamer van het Stadhuis.
Brisé beschilderde rond 1663 ook de luiken van het kleine of transeptorgel in de Oude Kerk met muziekinstrumenten.
Het Rijksmuseum heeft een stilleven uit 1665 van Brisé in bezit waarop allerlei voorwerpen staan afgebeeld: een helm met pluimen, een blad papier met een vers en een zegel, een kuras, boeken, een doedelzak en een trompet, handboeien, een vaandel, een bisschopsstaf, een schep, een tulband met een kroon en een globe.
Leven
Brisé was al in 1633, op jonge leeftijd, weduwnaar geworden toen zijn vrouw Ida Cornelis overleed. Binnen enkele weken ging hij in ondertrouw met een andere vrouw, de 18-jarige Marrike Marcus. Hij woonde destijds aan de Amsterdamse Bloemgracht.
Rond 1642 maakte hij een reis naar Rome. In 1642 werd hij tijdens een volkstelling in Rome aangetroffen in een herberg in de kunstenaarswijk Lucina, in gezelschap van zijn broer Claes en enkele Polen. In de winter van 1644/45 was hij weer terug in Amsterdam en woonde in de Kalverstraat. Op 24 januari 1645 werd een kind van hem in de Oude
Kerk begraven en op 16 april van dat jaar werd een dochtertje, Josina, in de Oude Kerk ten doop gehouden.
Brisé was aanwezig bij het eerste Sint Lucasfeest op 20 oktober 1653 in de Voetboogdoelen, en verzorgde versieringen voor het feest. Hij werd genoemd in een gedicht van Jan Vos, Strydt tusschen de Doodt en Natuur, of Zeege der schilderkunst, dat bij deze gelegenheid werd voorgedragen:
• Briezé zal, tot sieraadt, festonnen vlechten
• Van speel-en-bou- en wapentuigh, en blaân
• Van lauwres offeren op uw altaaren.
Het Amsterdams Gemeentearchief bevat een aan Brisé toegeschreven ontwerp voor de in het gedicht genoemde festoenen.
Hij overleed kort voor of in 1670. Zijn weduwe hertrouwde kort daarna met de schilder Govert van der Leeuw, In 1892 werd een huwelijkscontract in Frankrijk gevonden, gedateerd 21 november 1670. Hierin ging zijn weduwe, genoemd als Marie Jans, in Parijs een huwelijk aan met Govert van der Leeuw, in het contract Gabriel de Lyon genoemd. In het contract verklaart de aanstaande bruid 8000 pond aan waardepapieren, meubelen, zilver, linnen en kleding te zullen inbrengen. Dit bedrag was volgens het contract niet door Brisé aan haar nagelaten; zij had het na zijn dood verdiend.
Categorie:Nederlands kunstschilder
Categorie:Nederlands tekenaar
Categorie:Portretschilder
Named by the record
Places
Only places the record itself states, plotted where the house gazetteer settles their coordinates. Nothing is inferred from a name or a nationality.
Haarlem.
Birth place
Amsterdam.
Death place
Licensing
Text attribution
Part of the biographical narrative on this page reuses licensed material. Its origin, revision and licence are recorded here.
The biographical narrative on this page is based on the Wikipedia article Cornelis Brisé, revision 65727151 (NL edition), by its contributors. VALÉORINE has edited that text and built its own documentary record around it. The reused material is available under CC BY-SA 4.0, and this page's reuse of it is offered under the same licence. Everything else on this page — the chronology, the holdings, the evidence, the plates and the connections — is VALÉORINE's own record.
Cited by Wikipedia
Notes from the source article
These works are cited by the source article, in its own numbering. They are recorded as its citations, not as sources VALÉORINE has verified.
- 1."Documenten betreffende de Thesaurie der Stad Amsterdam , 1656", Amsterdam Museum
- 2.S.A.C. Dudok van Heel, "Bezorge Burgemeester Huydecoper de schilder Cornelis Brize de opdracht voor de Thesaurie op het Stadhuis?", Amstelodamum, januari/februari 1982
- 3."Brize (Cornelis)", A.J. van der Aa, Biographisch woordenboek der Nederlanden. Deel 2. Derde en vierde stuk. J.J. van Brederode, Haarlem 1855
- 4.Moes, "Brizé, Cornelis", Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel 2, pp. 251-252<
- 5."Vanitas stilleven", Het Rijksmuseum
- 6.Link RKD id=12680
Citations
References
Each reference names the institution holding it, so a reader may go to the document itself.
reference work
Partially resolvedreference work
Partially resolved
The Encyclopedia exists whether or not anything is for sale. Corrections are recorded rather than overwritten, and every version of this record is kept. Published 31 August 2026.
Elsewhere in Paintings
17,838 published records in this field, each with its sources named.
- Cornelia van MarleArtist
- Cornelia W. ConantArtist
- Cornélio PennaArtist
- Cornelis BeeltArtist
- Cornelis BrouwerArtist
- Cornelis CelsArtist
- Cornelis Christiaan DommersenArtist
- Cornelis de BaellieurArtist
Best supported in this field
For owners
Own a work by Cornelis Brisé?
A specialist will read what you send and tell you what the house can establish, what it cannot, and whether the object is suited to sale. There is no charge and no obligation. The object stays with you throughout; nothing is shipped to us unless it is arranged in writing beforehand.